GI Center | Colorectal Screening
มะเร็งลำไส้ สัญญาณเตือนที่ต้องรู้
ถ่ายเป็นเลือด ท้องผูกสลับท้องเสีย อุจจาระเล็กลง น้ำหนักลด หรือซีด อาจเป็นสัญญาณเตือนมะเร็งลำไส้ ควรตรวจคัดกรองและปรึกษาแพทย์ GI
มะเร็งลำไส้ไม่ใช่เรื่องไกลตัว และมักเริ่มเงียบ
มะเร็งลำไส้ใหญ่และไส้ตรงเป็นโรคที่อาจเริ่มจากติ่งเนื้อเล็ก ๆ ในลำไส้และค่อย ๆ เปลี่ยนแปลงเป็นมะเร็งได้ หลายคนไม่มีอาการในระยะแรก ทำให้การสังเกตสัญญาณเตือนและการตรวจคัดกรองมีความสำคัญ โดยเฉพาะคนอายุ 45 ปีขึ้นไปหรือผู้ที่มีประวัติครอบครัว
5 สัญญาณเตือนที่ควรพบแพทย์
ถ่ายเป็นเลือด หรือมีเลือดปนมากับอุจจาระ
เลือดสด เลือดคล้ำ หรืออุจจาระดำผิดปกติ อาจเกิดจากริดสีดวงได้ แต่ก็เป็นสัญญาณที่ควรตรวจแยกโรคลำไส้ใหญ่ โดยเฉพาะถ้าเป็นซ้ำหรือมีอาการอื่นร่วมด้วย
ท้องผูกสลับท้องเสีย หรือพฤติกรรมการขับถ่ายเปลี่ยนไป
หากขับถ่ายเปลี่ยนไปนานหลายสัปดาห์โดยไม่ทราบสาเหตุ เช่น ถ่ายบ่อยขึ้น ท้องผูกมากขึ้น หรือถ่ายไม่สุด ควรปรึกษาแพทย์
อุจจาระลำเล็กลง หรือรูปร่างอุจจาระเปลี่ยน
ก้อนหรือติ่งเนื้อในลำไส้อาจทำให้ทางเดินอุจจาระแคบลง จึงควรระวังเมื่ออุจจาระเล็กลงต่อเนื่องหรือมีอาการปวดเบ่งร่วมด้วย
ปวดท้อง ท้องอืด แน่นท้อง หรือปวดบิดเรื้อรัง
อาการปวดท้องเรื้อรังร่วมกับท้องอืด น้ำหนักลด หรือขับถ่ายผิดปกติ ไม่ควรมองว่าเป็นแค่โรคกระเพาะหรืออาหารไม่ย่อยเสมอไป
น้ำหนักลด ซีด อ่อนเพลีย หรือเหนื่อยง่าย
เลือดออกในลำไส้แบบค่อยเป็นค่อยไปอาจทำให้โลหิตจางโดยไม่เห็นเลือดชัดเจน ผู้ป่วยจึงอาจมีอาการซีด เหนื่อยง่าย หรืออ่อนเพลียผิดปกติ
ใครบ้างที่ควรรีบตรวจคัดกรอง?
- อายุ 45 ปีขึ้นไป หรือยังไม่เคยตรวจคัดกรอง
- มีประวัติครอบครัวเป็นมะเร็งลำไส้ใหญ่หรือมีติ่งเนื้อลำไส้
- เคยตรวจพบติ่งเนื้อลำไส้ หรือมีโรคลำไส้อักเสบเรื้อรัง
- สูบบุหรี่ ดื่มแอลกอฮอล์ น้ำหนักเกิน หรือไม่ค่อยออกกำลังกาย
- กินเนื้อแดงหรือเนื้อแปรรูปบ่อย และกินผักผลไม้น้อย
ตรวจมะเร็งลำไส้ ตรวจอะไรได้บ้าง?
ตรวจอุจจาระหาเลือดแฝง
เหมาะกับการคัดกรองเบื้องต้นในบางกลุ่ม หากผลผิดปกติควรประเมินต่อด้วยการส่องกล้องตามคำแนะนำแพทย์
ส่องกล้องลำไส้ใหญ่ (Colonoscopy)
ช่วยมองเห็นเยื่อบุลำไส้โดยตรง ตรวจหาติ่งเนื้อ ก้อนผิดปกติ จุดเลือดออก และสามารถตัดติ่งเนื้อบางชนิดได้ระหว่างส่องกล้อง
ตรวจเลือดประเมินภาวะซีดและสุขภาพโดยรวม
เช่น CBC เพื่อดูโลหิตจาง และตรวจอื่นตามอาการ เพื่อประเมินความเสี่ยงก่อนวางแผนตรวจหรือรักษา
พบแพทย์ GI เพื่อวางแผนตามความเสี่ยง
แพทย์จะประเมินอายุ ประวัติครอบครัว อาการ และผลตรวจ เพื่อเลือกวิธีตรวจที่เหมาะกับแต่ละคน
แพทย์ระบบทางเดินอาหาร
นพ.วรพจน์ โรจน์สง่า
อายุรศาสตร์โรคระบบทางเดินอาหาร
บทความนี้จัดทำในหัวข้อที่เกี่ยวข้องกับศูนย์ระบบทางเดินอาหารและตับ เพื่อให้ผู้ป่วยเข้าใจสัญญาณเตือนและเข้ารับการตรวจคัดกรองได้เร็วขึ้น
ถ้าสงสัย ควรทำอย่างไร?
สังเกตอาการและระยะเวลาที่เป็น
จดว่าเริ่มมีอาการเมื่อไร ถ่ายเป็นเลือดกี่ครั้ง น้ำหนักลดหรือไม่ และมีประวัติครอบครัวหรือไม่
นัดพบแพทย์ระบบทางเดินอาหาร
ถ้ามีสัญญาณเตือน หรืออายุ 45 ปีขึ้นไป ควรปรึกษาแพทย์เพื่อประเมินความเสี่ยงและเลือกวิธีตรวจ
ตรวจตามแผน เช่น ตรวจอุจจาระหรือส่องกล้องลำไส้ใหญ่
การส่องกล้องช่วยตรวจหาติ่งเนื้อและความผิดปกติได้โดยตรง และอาจช่วยป้องกันมะเร็งได้หากพบและตัดติ่งเนื้อก่อนลุกลาม
ติดตามผลและปรับพฤติกรรมลดความเสี่ยง
กินผักผลไม้และใยอาหารมากขึ้น ลดเนื้อแปรรูป ออกกำลังกาย ควบคุมน้ำหนัก งดบุหรี่ และติดตามตามนัด
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับมะเร็งลำไส้
ถ่ายเป็นเลือดเป็นริดสีดวงหรือมะเร็งลำไส้?
อายุเท่าไรควรเริ่มตรวจคัดกรองมะเร็งลำไส้?
ส่องกล้องลำไส้ใหญ่เจ็บไหม?
ตรวจอุจจาระปกติแล้วไม่ต้องส่องกล้องใช่ไหม?
ตรวจมะเร็งลำไส้และส่องกล้องที่โรงพยาบาลธนบุรีตรังได้ไหม?
อย่ารอให้เลือดออกซ้ำหรืออาการหนักขึ้น
ศูนย์ระบบทางเดินอาหารและตับ โรงพยาบาลธนบุรีตรัง พร้อมประเมินอาการ ตรวจคัดกรอง และให้คำแนะนำเรื่องการส่องกล้องลำไส้ใหญ่ตามความเสี่ยงของแต่ละคน